Etiketleme Makinası | Üst ve Silindirik Etiketleme Sistemi, kutu, kapak ve benzeri düz yüzeyli ambalajların üst bölümüne; şişe, kavanoz ve silindirik kutuların ise gövde çevresine kendinden yapışkanlı etiket uygulamak için hazırlanır. Aynı makine platformunda bulunan etiketleme modülleri, üretilecek ambalajın biçimine ve etiketin uygulanacağı yüzeye göre ayarlanır.
Üst yüzey etiketleme ile silindirik etiketleme aynı hareketi kullanmaz. Düz yüzeyli ürünler konveyör üzerinde etiket kafasının altından geçirilirken yuvarlak ambalajlar, etiketin gövde çevresine sarılabilmesi için döndürme veya sarma bölümünden geçirilir. Bu nedenle ürün değişiminde yalnız ekran değerleri değil, ürün kılavuzları ve mekanik uygulama bölümleri de hazırlanmalıdır.
Verilen teknik bilgiye göre makine dakikada 22–27 metre etiket ilerletme kapasitesine sahiptir. Bu değer, etiket taşıyıcı şeridinin uygulama kafasındaki doğrusal hızıdır; dakikada etiketlenen ürün sayısını tek başına göstermez. Gerçek ürün adedi; etiket uzunluğu, ambalaj çapı, ürün aralığı, konveyör hızı ve etiketin yüzeye uygulanma süresine göre değişir.
Yalnız düz yüzeyli ürünlerin üstten etiketleneceği üretimlerde otomatik üst yüzey etiketleme makinası, yalnız yuvarlak şişe ve kavanozların çevresel olarak etiketleneceği hatlarda ise silindirik etiketleme makinası incelenebilir.
Üst ve Silindirik Etiketleme Makinası Nasıl Çalışır?
Etiketlenecek ürünler konveyör bandına belirli aralıklarla beslenir. Ürün sensörü, ambalajın etiketleme noktasına ulaştığını algılar ve ilgili etiketleme modülüne çalışma sinyali gönderir.
Kendinden yapışkanlı etiket, soyma plakası üzerinde taşıyıcı kâğıttan ayrılır. Üst etiketleme uygulamasında etiket, kutu, kapak veya ambalajın yukarı bakan yüzeyine bırakılır ve uygun baskı parçasıyla yüzeye oturtulur.
Silindirik uygulamada ise etiketin ilk bölümü şişe veya kavanoz gövdesine temas eder. Ambalaj, sarma bandı veya uygun döndürme mekanizmasıyla kendi ekseni çevresinde hareket ettirilir ve etiket gövde çevresine sarılır.
Makine üzerinde iki etiketleme biçiminin bulunması, her ürünün aynı anda iki etiket alacağı anlamına gelmez. Ürünün ihtiyacına göre yalnız üst etiketleme, yalnız silindirik etiketleme veya teknik yerleşim uygunsa iki işlemin ardışık kullanımı hazırlanabilir.
Üst Yüzey Etiketleme
Üst yüzey etiketleme, kendinden yapışkanlı etiketin kutu, kapak, plastik kap, koli veya düz paketlerin yukarı bakan bölümüne uygulanmasıdır.
Ürünün etiketleme kafasının altına aynı yönde ve benzer yanal konumda ulaşması gerekir. Ambalajın konveyör üzerinde sağa veya sola kayması, etiketin her üründe farklı noktaya yerleşmesine neden olabilir.
Yan kılavuzlar ürünü sıkıştırmadan referans çizgisinde tutmalıdır. Hafif, esnek veya küçük ambalajlarda ürünün etiketleme sırasında hareket etmesini önleyecek ek kılavuzlar kullanılabilir.
Silindirik ve Wrap-Around Etiketleme
Silindirik etiketleme, etiketin yuvarlak ambalajın gövdesine tam veya kısmi sarım biçiminde uygulanmasıdır. Bu uygulama teknik kaynaklarda wrap-around etiketleme olarak da adlandırılır.
Şişe veya kavanoz gövdesine verilen etiket, ürün döndürülerek çevreye sarılır. Tam sarım etiketlerde başlangıç ve bitiş kenarlarının benzer yükseklikte karşılaşması gerekir.
Kısmi sarım etiketlerde etiket ambalaj çevresinin yalnız belirli bir bölümünü kaplar. Marka alanı, ürün bilgileri ve barkod aynı etiket üzerinde düzenlenebilir.
Spiral Etiket Kayması
Silindirik ambalajlarda karşılaşılan önemli hatalardan biri, etiketin ürün çevresinde düz ilerlemek yerine yukarı veya aşağı doğru kaymasıdır. Bu durumda etiketin başlangıç ve bitiş kenarları aynı hizada birleşmez.
Spiral kaymanın azaltılması için ambalajın konveyör üzerinde dik ilerlemesi, sarma bandının ürün yüzeyine eşit temas etmesi ve etiket çıkış açısının doğru hazırlanması gerekir.
Şişenin tabanındaki eğrilik, gövde çapındaki farklılık, gevşek ürün kılavuzları veya yanlış yerleştirilmiş etiket rulosu uygulama hizasını bozabilir. Seri üretimden önce farklı ambalaj numuneleriyle kontrol yapılmalıdır.
Kutu ve Kapak Üstü Etiketleme
Karton kutu, plastik kap ve kavanoz kapağının üst bölümüne marka etiketi, içerik etiketi, barkod veya ürün takip etiketi uygulanabilir.
Kutunun üst yüzeyi çökmemeli ve etiketleme sırasında titreşmemelidir. Yumuşak ambalajlarda baskı rulosunun kuvveti ürünü ezmeyecek seviyede ayarlanmalıdır.
Kapak üstü uygulamalarda etiket ölçüsü kapak yüzeyine uygun hazırlanmalıdır. Etiket kapak kenarından taşarsa taşıma ve kullanım sırasında kalkabilir.
Kutu ve kapak uygulamasının üretimin tamamında ağırlıklı olacağı projelerde ayrı üst yüzey etiketleme makinası daha sade bir hat yerleşimi oluşturabilir.
Şişe ve Kavanoz Etiketleme
Cam ve plastik şişeler, kavanozlar, silindirik kutular ve yuvarlak kaplar gövde çevresinden etiketlenebilir. Ambalajın etiket uygulanacak bölümünde keskin çap değişimi veya belirgin yüzey girintisi bulunmaması tercih edilir.
Uzun ve dar şişelerin döndürme bölümünde devrilmemesi gerekir. Yan kılavuzlar ve üst baskı bölümü ürünü dengede tutacak, ancak plastik ambalajı biçimlendirmeyecek seviyede ayarlanmalıdır.
Kavanozların dolum ve kapak işlemleri için krem dolum makinası ile kapak kapatma makinası aynı üretim akışında kullanılabilir.
Kendinden Yapışkanlı Rulo Etiket
Makine, taşıyıcı kâğıt üzerine sıralanmış kendinden yapışkanlı rulo etiketlerle çalışır. Etiket uygulama noktasında taşıyıcı malzemeden ayrılır ve ambalaj yüzeyine baskıyla tutturulur.
Etiket; kâğıt, plastik film veya üretim şartlarına uygun başka bir malzemeden hazırlanabilir. Yapışkanın cam, PET, PE, PP, karton veya kullanılacak diğer yüzeylerle uyumlu olması gerekir.
Etiket rulosunun sarım yönü, taşıyıcı kâğıt genişliği, etiketler arasındaki boşluk ve rulo göbek ölçüsü makineye uygun hazırlanmalıdır.
Etiket ve Ürün Sensörleri
Ürün sensörü, ambalajın etiketleme noktasına ulaştığını algılar. Etiket verme hareketinin doğru zamanda başlaması bu algılamaya bağlıdır.
Şeffaf, parlak, koyu renkli veya düzensiz yüzeyli ambalajlarda sensör tipi ve hassasiyeti gerçek ürün numunesiyle ayarlanmalıdır.
Etiket sensörü ise taşıyıcı kâğıt üzerindeki etiketler arasındaki boşluğu takip eder. Her çevrimde tek etiketin doğru başlangıç noktasında durmasına yardımcı olur.
Şeffaf etiketlerde standart optik sensör yeterli olmayabilir. Kullanılacak gerçek etiket rulosu makine hazırlığından önce paylaşılmalıdır.
Servo Kontrollü Etiket Besleme
Verilen teknik bilgiye göre makinede servo modüller kullanılmaktadır. Servo kontrollü etiket besleme, etiketin belirlenen uzunlukta ve tekrarlanabilir hareketle uygulama noktasına gönderilmesine yardımcı olur.
Etiket besleme hızı ile konveyör ve sarma mekanizmasının hızı birbirine uyumlu olmalıdır. Etiket gereğinden hızlı verilirse kırışma veya kabarma; yavaş verilirse gerilme ve konum değişimi oluşabilir.
Ürün veya etiket ölçüsü değiştiğinde servo değerleri yeniden kontrol edilmelidir. Kayıtlı reçete çağrılsa bile ilk ürünlerde etiket konumu fiziksel olarak incelenmelidir.
Dakikada 22–27 Metre Etiket İlerletme
Makinenin teknik bilgisinde dakikada 22–27 metre etiket çekme değeri belirtilmiştir. Bu değer, etiket taşıyıcı şeridinin uygulama modülündeki ilerleme hızıdır.
Dakikadaki ürün adedinin belirlenmesi için şu bilgiler birlikte kullanılmalıdır:
- Etiketin ilerleme yönündeki uzunluğu
- Etiketler arasındaki boşluk
- Ürünler arasındaki konveyör mesafesi
- Ürünün üst veya silindirik yüzeyden etiketlenmesi
- Silindirik üründeki sarma süresi
- Ürün algılama ve etiket verme gecikmesi
- Konveyör ve etiketleme modülü hızları
Küçük kapak etiketi, uzun tam sarım şişe etiketi ve geniş kutu etiketi aynı ürün kapasitesini oluşturmaz. Gerçek hız ürün ve etiket numuneleriyle yapılan çalışma üzerinden belirlenmelidir.
Asenkron İtalyan Motorları
Verilen teknik bilgiye göre makinenin ilgili hareket bölümlerinde asenkron İtalyan motorları kullanılmaktadır. Bu motorlar konveyör ve yardımcı mekanik hareketlerde görev alabilir.
Konveyör hareketi, etiket besleme ve silindirik sarma bölümünün çalışma temposuyla uyumlu olmalıdır. Yalnız konveyör hızını artırmak, etiketleme kalitesi korunmadan üretim kapasitesini yükseltmez.
Motor, redüktör, kayış ve rulman bağlantıları bakım planına göre kontrol edilmelidir. Olağan dışı ses, titreşim veya ısınma görüldüğünde mekanik bölüm incelenmelidir.
Ekran Üzerinden Makine Ayarı
Elektronik çalışma değerleri operatör ekranı üzerinden yönetilebilir. Etiket besleme, ürün algılama gecikmesi, uygulama başlangıç noktası ve ilgili hız ayarları ürüne göre değiştirilebilir.
Yeni bir ambalaj üretime alınırken önce düşük hızda numune etiketleme yapılmalıdır. Etiket yüksekliği, üst yüzey konumu, sarım birleşimi ve barkod yönü kontrol edildikten sonra üretim temposu artırılmalıdır.
Ekrandaki ayarlar mekanik kılavuzların ve etiket kafası konumunun fiziksel kontrolünün yerine geçmez.
Ürün ve Etiket Reçete Hafızası
Farklı ürün ve etiketlere ait çalışma değerleri reçete hafızasına kaydedilebilir. Daha önce kullanılan bir ürün tekrar üretime alındığında kayıtlı değerler çağrılarak hazırlık süresi kısaltılabilir.
Reçete kaydında ürün adı, etiket uzunluğu, uygulama gecikmesi, konveyör hızı ve ilgili servo değerleri tutulabilir.
Şişe, kutu veya etiket tedarikinde değişiklik olmuşsa kayıtlı değerler doğrudan kullanılmamalıdır. Ambalaj çapındaki ve etiket kesimindeki küçük farklar uygulama konumunu etkileyebilir.
Üst ve Silindirik Uygulamalar Arasında Geçiş
Düz yüzeyli bir üründen silindirik ambalaja geçildiğinde yalnızca ürün reçetesi değiştirilmez. Etiket kafasının yönü, yüksekliği, ürün sensörü ve ilgili sarma mekanizması yeni ambalaja göre hazırlanır.
Silindirik üründen kutu üstü uygulamaya geçildiğinde döndürme bölümü devre dışı bırakılabilir veya ürün uygun üst etiketleme güzergâhına yönlendirilebilir. Makinenin gerçek geçiş biçimi mevcut mekanik tasarıma göre belirlenmelidir.
Her iki uygulama türünün aynı gün içinde sık değiştirilmesi planlanıyorsa format geçiş süresi ve gerekli mekanik parçalar proje başlangıcında açıkça belirlenmelidir.
Kolay Mekanik Ayar
Ürün değişimlerinde konveyör yan kılavuzları, etiketleme kafası yüksekliği, sensör konumu ve uygulama parçaları yeni ambalaja göre ayarlanır.
Modül üzerinden yapılan mekanik ayarlar, farklı ürün ölçülerine geçişi kolaylaştırır. Ayar noktalarının ölçülü veya işaretli hazırlanması daha önce kullanılan ürün konumlarının yeniden bulunmasına yardımcı olabilir.
Kılavuzlar ürünü sıkıştırmamalı, ancak etiketleme sırasında yana hareket etmesine de izin vermemelidir.
Ürün Yüzeyinin Etiketlemeye Etkisi
Etiket uygulanacak yüzeyin temiz ve kuru olması gerekir. Su, yağ, krem, deterjan, toz veya kimyasal kalıntı etiket yapışkanının yüzeye temasını azaltabilir.
Soğuk dolum yapılan ürünlerde ambalaj yüzeyinde yoğuşma oluşabilir. Nemli yüzeye uygulanan etiket başlangıçta tutunsa bile daha sonra kenarlarından kalkabilir.
Pürüzlü, bombe biçimli, çok esnek veya düşük yüzey enerjili ambalajlar için uygun etiket malzemesi ve yapışkan seçilmelidir.
Etiketleme Hattının Dolum ve Kapak Makinelerine Bağlanması
Şişe ve kavanozlar otomatik şişe dolum hattında doldurulduktan ve kapakları kapatıldıktan sonra etiketleme bölümüne aktarılabilir.
Dolum sırasında ambalaj yüzeyine ürün bulaşması etiketin tutunmasını azaltır. Etiketleme öncesinde ürünün dış yüzeyi ile kapak bölgesi temiz kalmalıdır.
Hat üzerindeki dolum, kapak kapatma ve etiketleme makinelerinin konveyör hızları birbirine uygun hazırlanmalıdır. Önceki makine daha hızlı çalışıyorsa etiketleme girişinde ürün birikmesini önleyecek ara konveyör gerekebilir.
Üst ve Silindirik Makine ile Ayrı Etiketleme Makineleri Arasındaki Fark
Birleşik makine, farklı ambalaj biçimleriyle çalışan işletmelerde aynı konveyör ve makine platformunun kullanılmasına imkân verir. Bunun karşılığında ürün geçişlerinde ilgili modüllerin yeniden hazırlanması gerekir.
Üretimin tamamı yalnız üst yüzeyli ürünlerden oluşuyorsa ayrı üst etiketleme makinası daha sade olabilir. Üretimin tamamı yuvarlak şişe ve kavanozlardan oluşuyorsa ayrı silindirik etiketleme makinası daha doğrudan bir çalışma düzeni oluşturabilir.
Aynı vardiyada kutu, kapak, şişe ve kavanoz gibi farklı ambalajlar üretiliyorsa birleşik yapı üretim alanının ortak kullanılmasına yardımcı olur. Makine seçimi, ürün çeşitliliği ve değişim sıklığı üzerinden yapılmalıdır.
Yaklaşık Yüzde 90 Paslanmaz Gövde
Verilen teknik bilgiye göre makinenin gövdesinin yaklaşık yüzde 90’ı paslanmaz malzemeden hazırlanmıştır. Yardımcı ve hareketli bölümlerde alüminyum parçalar kullanılmaktadır.
Paslanmaz gövde üretim alanında dayanıklılık ve yüzey temizliği açısından avantaj taşır. Alüminyum parçalar ayarlanabilir modüllerde daha hafif bir mekanik yapı oluşturabilir.
Etiket yapışkanı, kâğıt tozu ve ürün kalıntıları konveyör, sensörler, soyma plakası ve sarma bandı çevresinde birikebilir. Yüzeyler makine parçalarına zarar vermeyen yöntemle temizlenmelidir.
Hangi Ürünlerde Kullanılır?
- Yuvarlak cam şişeler
- Yuvarlak plastik şişeler
- Cam ve plastik kavanozlar
- Silindirik kutular
- Karton ve plastik kutular
- Kavanoz ve ambalaj kapakları
- Gıda ambalajları
- Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri
- Temizlik ürünü ambalajları
- Kimyasal ürün şişeleri ve kutuları
- Barkod etiketi uygulanacak ürünler
- Ürün bilgi ve kampanya etiketleri
- Üstten veya çevresel etiketleme gereken ambalajlar
Yaygın Etiketleme Hataları
- Etiketin ürün üzerinde ileri veya geri kayması
- Üst yüzey etiketinin eğri uygulanması
- Silindirik etikette spiral kayma oluşması
- Tam sarım etiketin kenarlarının karşılaşmaması
- Etiket yüzeyinde kırışma veya hava kabarcığı oluşması
- Etiket kenarlarının ambalajdan kalkması
- Şeffaf etiketin sensör tarafından algılanmaması
- Ürün sensörünün ambalajı geç veya erken algılaması
- Ürünün konveyör üzerinde dönmesi veya devrilmesi
- Etiket rulosunun yanlış yönde takılması
Bakım ve Temizlik
Etiket sensörü, ürün sensörü, soyma plakası, taşıyıcı kâğıt ruloları, üst baskı parçaları ve silindirik sarma bandı üretim sonunda kontrol edilmelidir.
Etiket yapışkanı rulolar veya soyma plakası üzerinde birikirse etiketin taşıyıcıdan düzgün ayrılması zorlaşabilir. Kalıntılar parçalara zarar vermeyen uygun temizlik yöntemiyle giderilmelidir.
Konveyör bandı ve ürün kılavuzları ürün kalıntısından arındırılmalıdır. Sensör yüzeyindeki toz veya etiket parçası yanlış algılamaya neden olabilir.
Temizlik ve mekanik müdahale öncesinde makine güvenli biçimde durdurulmalı ve kontrolsüz çalışmaya karşı enerji kesilmelidir.
Makine Hazırlanırken Gerekli Bilgiler
Üst ve silindirik etiketleme makinasının doğru hazırlanabilmesi için şu numune ve bilgiler paylaşılmalıdır:
- Gerçek şişe, kavanoz, kutu veya kapak numunesi
- Ambalajın uzunluğu, genişliği, yüksekliği ve çapı
- Etiket uygulanacak yüzeyin konumu
- Üst yüzey veya silindirik uygulama tercihi
- Tam sarım veya kısmi sarım bilgisi
- Etiket genişliği ve uzunluğu
- Etiket rulosunun sarım yönü
- Taşıyıcı kâğıt genişliği
- Etiketler arasındaki boşluk
- Etiket malzemesi ve yapışkan türü
- Şeffaf veya opak etiket kullanımı
- Barkod veya değişken veri baskısı ihtiyacı
- Dakikalık veya saatlik hedef ürün adedi
- Ürünler arasındaki konveyör mesafesi
- Önceki ve sonraki makinelerin konveyör yüksekliği
- Üretim alanının ölçüleri ve hat yönü
Öne Çıkan Özellikler
- Aynı makine platformunda üst ve silindirik etiketleme
- Kutu, kapak ve düz yüzeyli ambalajlara üstten etiket uygulama
- Şişe, kavanoz ve silindirik ürünlere tam veya kısmi sarım etiket
- Kendinden yapışkanlı rulo etiketlerle çalışma
- Dakikada 22–27 metre etiket ilerletme kapasitesi
- Servo kontrollü etiket besleme modülleri
- Asenkron İtalyan motorlu yardımcı hareket yapısı
- Ürün ve etiket sensörleriyle çalışmaya uygun yapı
- Ekran üzerinden elektronik ayar
- Farklı ürünler için reçete hafızası
- Modül üzerinden pratik mekanik ayar
- Farklı ambalaj biçimlerine göre ürün geçişi
- Yaklaşık yüzde 90 paslanmaz gövde
- Yardımcı bölümlerde alüminyum aksam
- Dolum ve kapak kapatma makineleriyle aynı hatta çalışma
Etiketleme Makinası | Üst ve Silindirik Etiketleme Sistemi, kendinden yapışkanlı etiketleri düz yüzeyli ambalajların üst bölümüne veya yuvarlak ürünlerin gövde çevresine uygular. Gerçek ürün ve etiket numuneleri paylaşıldığında etiketleme modülleri, ürün kılavuzları, sarma bölümü, sensörler ve reçete değerleri üretim şartlarına göre hazırlanır.
